© Peter Morrens

Gemaakt met Berta.me

  1. DE - Origineel

    Der Künstler ist schwer zu greifen denn Peter Morrens ist nur Teil eines Kollektivs, das letztlich er selber ist, aber auch als Low Fish firmiert oder unter dem Namen der Point Blank Press agiert; manchmal ist er auch ganz einfach Herman Smit. Analog zu dieser kollektiven Identität entfaltet sich eine Arbeit, die mehrfach zentriert ist. Wenn er für ein Buch, eine Monografie, einen Katalog (crox-boek nr. 10, Gent 2008) insgesamt 20 Titel anbietet, handelt er ganz im Sinne seiner prismatischen Weltsicht. „Dit is een boek in een boek“. Die Alternativtitel stecken in der Umschlagklappe und können im Deckel, an den vier geschlitzten Ecken eingehängt werden. Im Angebot sind wohlklingende Formulierungen in Flämisch, Deutsch, Englisch oder Französisch. „We rent Solutions“, so lautet einer von ihnen. Dabei gehe es weniger um ein Verwirrspiel der Heteronyme wie weiland bei Fernando Pessoa, betont Isabel de Visscher-Lemaitre, sondern um unterschiedliche Techniken und Zugänge eines gleichsam ‚kombinierten’ Werks. Salopp gesagt, handelt es sich um Profit-Center einer artifiziellen Ich AG; das aktuelle Organigramm verzeichnet augenblicklich sieben Arbeitsfelder. Was auf den ersten Blick verwirrt, ist also Teil der Lösung. Low Fish meint zum Beispiel das Kollektiv im Kollektiv (in der Regel als Zusammenarbeit mit Rik dee Boe, der selber ein eigenwilliger, um nicht zu sagen: trotziger Zeichner ist), Point Blank Press (Office for Immediate Language) ist ein Handlungsstrang, der sich primär schriftlich, bzw. handschriftlich äußert, T steht für Performance, Herman Smit ist ein ausgesprochener Zeichner und PM (=Peter Morrens) behandelt den ganzen Rest. Fließende Übergänge inklusive, Neuzugänge nicht ausgeschlossen, und letztlich ist Peter Morrens auch Kurator des eigenen Multitaskings.

    Die Versuchung, diese Arbeit weiter nach ihren Sektoren zu betrachten ist groß. Dabei fällt auf, dass die beiden zeichnenden Vorgehensweisen (naturgemäß) den geschlossensten Eindruck machen. Ja, Herman Smit (WAARnemer) vertritt eine geradezu klassisch anmutende Position. Souverän erfasst er mit wenigen Strichen und Schraffuren eine Situation, mit der Fähigkeit zur Beschränkung fragmentiert er tragende Übersichten. Smit ist ein Zeitgenosse der Zeitlosigkeit, aber im Zweifelsfalle ein mitfühlender (später) Expressionist. Der Schreiber (wir sind im Kontor der Point Blank Press) etwa, der mit blasser Tinte aufgeschnappte Sprüche und Sentenzen zu emotionalen Lage aufs Papier wirft, demonstriert dagegen hintersinnige Teilhabe im aktuellen Gefühlsstrom. Er entreißt dem schnellen Verbrauch verballe Hinterlassenschaften und hält sie in fast schulmäßig lesbarer Schrift, aber in unkonventionell gebauten Textfeldern fest. Morrens beschwört den TINTENORGASMUS oder bittet um Hilfe: CAN YOU HELP ME. Schnell sind die Augenblicke (selbst die 1/1000000 SEC. ist hier möglich) hingeblättert, obwohl er andernorts bekennt: TIME IS NOT ON MY SIDE. Das Leben, seine Katastrophen und Freuden nagelt der Schreiber mit einigen Buchstaben fest, die gleichzeitig alles an Imagination zulassen. Und für den Fall, dass das Original im Rahmen verblasst, was unvermeidlich und möglicherweise Teil eines listigen Rezeptionsprozesses ist, wird beim Verkauf ein edles Archivstück mit der gleichen Botschaft aber auf besserem Papier und mit haltbarerer Tinte mitgeliefert. In so einem Verkaufs- und Ausstellungsgebaren formuliert sich schon der konzeptionelle, aktionistische Gestus der fiktiven Kombattanten mit. Morrens und die anderen? Eine Übersicht würde die primäre Kategorie des Zeichners notwendigerweise erweitern; vielleicht gibt es einen Hauptnenner: Morrens fordert die Wahrnehmung heraus. 2001 baut er in der Zwalm zwischen Wiesen und Feldern eine Treppe: 360°. Auf der schmalen Plattform nach neun Stufen ist eine Anleitung angebracht, aber keine Sehhilfe sondern Gefundenes, Empfundenes, Angelesenes im Angesicht von Landschaft ganz allgemein: Anspruchsvoll, redundant und weitläufig; wenn man so will wie ein Differenzsummenspiel zwischen Welt und Kunst. Darüber hinaus fotografiert Morrens, der ein ausgesprochen präziser ErArbeiter der eigenen Ideen ist. Wiederum mit Rik de Boe betreibt er seit 1996 im ehemaligen Armenhaus von Lier (erstmals urkundlich erwähnt im Jahr 1440) den Kunstraum „Voorkamer“ (www.voorkamer.com), der im Organigramm ein eigenes Kapitel bildet.

    Diese Strategien des reflektierten und selbstkritischen Umgangs mit medial gebrochenen Vorzeigetechniken werden in der Planungsphase schnell mal skizziert. Der Künstler verrät sich dann als einer, der zeichnet, fast wie Herman Smit. Dieser Name wurde auf einer Gedenktafel für einen Wanderer gefunden, der in der Landschaft, beim Überqueren eines Flusses umgekommen ist; im Alter von 29, also so alt wie Morrens, als er die Mahnung entdeckte. Smits Erfassungskunst ist in der Lage, die Vielfalt der Vorgehensweise zu managen. Auf der (inoffiziellen) Atelierwand kommen die Ideen in der Planungsphase kurzfristig zusammen. Hier spricht der Zeichner im Naturlaut einer angeborenen Begabung, die durch die anderen Verfahrensweisen korrigiert, ja objektiviert und weitergedacht wird. Möglicherweise kommt Smit deshalb aber immer zuerst. Und schließlich ist auch im Angebot der 20 Titel für das namenlose Buch die schöne Wendung: Peter Morrens „Une esthetique classique“.

     

    NL - vertaling 

    De kunstenaar is moeilijk te vatten, want Peter Morrens maakt slechts deel uit van een collectief dat uiteindelijk hijzelf is, maar dat ook onder de naam Low Fish opereert of onder de naam Point Blank Press actief is; soms is hij ook gewoon Herman Smit. In lijn met deze collectieve identiteit ontvouwt zich een oeuvre met meerdere zwaartepunten. Wanneer hij voor een boek, een monografie, een catalogus (crox-boek nr. 10, Gent 2008) in totaal 20 titels aanbiedt, handelt hij geheel in de geest van zijn prismatische wereldbeeld. „Dit is een boek in een boek“. De alternatieve titels zitten in de omslagflap en kunnen in de kaft, aan de vier ingesneden hoeken, worden opgehangen. Het aanbod bestaat uit welluidende formuleringen in het Vlaams, Duits, Engels of Frans. „We rent Solutions“, zo luidt een ervan. Het gaat daarbij minder om een verwarringsspel van heteroniemen zoals destijds bij Fernando Pessoa, benadrukt Isabel de Visscher-Lemaitre, maar om verschillende technieken en benaderingen van een als het ware ‘gecombineerd’ werk. Simpel gezegd gaat het om winstcentra van een kunstmatige ‘Ik B.V.’; het huidige organigram omvat op dit moment zeven werkgebieden. Wat op het eerste gezicht verwarrend lijkt, maakt dus deel uit van de oplossing. Low Fish verwijst bijvoorbeeld naar het collectief binnen het collectief (meestal in samenwerking met Rik dee Boe, die zelf een eigenzinnige, om niet te zeggen: opstandige tekenaar is), Point Blank Press (Office for Immediate Language) is een werklijn die zich voornamelijk schriftelijk, of beter gezegd handgeschreven, uitdrukt, T staat voor performance, Herman Smit is een uitgesproken tekenaar en PM (= Peter Morrens) houdt zich bezig met al het overige. Vloeiende overgangen inbegrepen, nieuwe toevoegingen niet uitgesloten, en uiteindelijk is Peter Morrens ook curator van zijn eigen multitasking. 

    De verleiding is groot om dit werk verder per sector te bekijken. Daarbij valt op dat de twee tekenwijzen (vanzelfsprekend) de meest gesloten indruk maken. Ja, Herman Smit (WAARnemer) neemt een bijna klassiek aandoend standpunt in. Soeverein legt hij met enkele lijnen en arceringen een situatie vast; met zijn vermogen tot beperking fragmenteert hij dragende overzichten. Smit is een tijdgenoot van de tijdloosheid, maar in geval van twijfel een meelevende (latere) expressionist. De schrijver (we bevinden ons in het kantoor van Point Blank Press) bijvoorbeeld, die met bleke inkt opgevangen uitspraken en zinnen over emotionele situaties op papier gooit, toont daarentegen een subtiele betrokkenheid bij de huidige stroom van gevoelens. Hij onttrekt verbale nalatenschappen aan de snelle consumptie en legt ze vast in een bijna schoolachtig leesbaar handschrift, maar in onconventioneel opgebouwde tekstvelden. Morrens roept het TINTENORGASMUS op of vraagt om hulp: CAN YOU HELP ME. Snel zijn de momenten (zelfs de 1/1.000.000 SEC. is hier mogelijk) voorbijgebladerd, hoewel hij elders bekent: TIME IS NOT ON MY SIDE. Het leven, met al zijn rampen en vreugden, legt de schrijver vast met enkele letters die tegelijkertijd alle ruimte laten voor de verbeelding. En voor het geval het origineel in de loop van de tijd vervaagt – wat onvermijdelijk is en mogelijk deel uitmaakt van een listig receptieproces – wordt bij de verkoop een kostbaar archiefstuk meegeleverd met dezelfde boodschap, maar op beter papier en met duurzamere inkt. In een dergelijke verkoop- en tentoonstellingspraktijk komt ook al de conceptuele, actionistische houding van de fictieve strijders tot uiting. Morrens en de anderen? Een overzicht zou de primaire categorie van de tekenaar noodzakelijkerwijs uitbreiden; misschien is er een gemeenschappelijke noemer: Morrens daagt de waarneming uit. In 2001 bouwt hij in Zwalm, tussen weiden en velden, een trap: 360°. Op het smalle platform na negen treden is een handleiding aangebracht, maar geen visueel hulpmiddel, veeleer gevonden, gevoelde en gelezen elementen in het licht van het landschap in het algemeen: veeleisend, redundant en uitgestrekt; zo je wilt, als een spel van verschilsommen tussen wereld en kunst. Daarnaast fotografeert Morrens, die een uitgesproken nauwgezette bewerker van zijn eigen ideeën is. Samen met Rik de Boe runt hij sinds 1996 in het voormalige armenhuis van Lier (voor het eerst vermeld in een oorkonde uit 1440) de kunstruimte „Voorkamer“ (www.voorkamer.com), die in het organigram een apart hoofdstuk vormt.

    Deze strategieën voor een weloverwogen en zelfkritische omgang met door de media gefragmenteerde presentatietechnieken worden in de planningsfase snel geschetst. De kunstenaar ontpopt zich dan als iemand die tekent, bijna zoals Herman Smit. Deze naam werd aangetroffen op een gedenkplaat voor een wandelaar die in het landschap omkwam bij het oversteken van een rivier; op 29-jarige leeftijd, dus even oud als Morrens toen hij de gedenkplaat ontdekte. Smits’ vermogen om de werkwijze te vatten stelt hem in staat de verscheidenheid aan benaderingen te beheersen. Op de (onofficiële) ateliermuur komen de ideeën in de planningsfase kortstondig samen. Hier spreekt de tekenaar in de natuurlijke klank van een aangeboren talent, dat door de andere werkwijzen wordt gecorrigeerd, ja geobjectiveerd en verder uitgewerkt. Misschien komt Smit daarom altijd als eerste aan bod. En ten slotte is er ook in de selectie van de 20 titels voor het naamloze boek de mooie formulering: Peter Morrens „Une esthétique classique“.